NACHTELIJK LIJDEN

Het was net na twaalven toen we terug op onze hotelkamer kwamen. De vermoeidheid en de alcohol maakte dat mijn lichaam bedelde om slaap, maar de adrenaline van de wedstrijd borrelde nog in mijn hoofd. Mijn reisgenoot, die zijn bed onder het raam had staan, was al eerder tot de conclusie gekomen dat slapen, het vervelende gevoel waar hij mee liep, het snelst zou laat verdwijnen. Zijn eerste geronk dwarrelde zachtjes de kamer in op de schemering van het licht dat door het klapraam binnen schijnt.

Met een lauw flesje appelsap uit de reiskoffer ben ik naar bed gegaan. In bed heb ik mijn mail nog nagekeken. Het was benauwd in de kamer. Ik heb het dekbed met mijn voeten naar het eind van het bed geschoven. Daarna weet niet meer precies hoe lang ik wakker heb gelegen, maar toen het geronk langzaam gepromoveerd was tot een colonne tanks die de kamer door bulderde liet ik de illusie varen dat ik spoedig in slaap zou vallen.

Ik ben van thuis uit, wat betreft snurken, wel wat gewend, en ik kan er me er ook niet echt aan storen, zolang het gesnurk maar monotoon is. Ik meende echter met mijn overbelaste hersenspannetje een liedje in zijn snurken te ontdekken en heb het geluid met mijn iPhone opgenomen met de dicteer app. Als ik hem terug luister hoor ik mezelf lachen aan het eind van de opname, maar kan er nu niet meer in horen dan luid gesnurk. Drank voegt zoveel toe.

TERRAS IN DE NACHT

Even later stokt zijn snurken. Hij is wakker en staat op, schiet in zijn slippers en stiefelt naar de toilet. Door de stilte hoor ik nu pas dat er buiten op het pleintje nog geluiden zijn. Op het terras is volgens mij een groepje supporters neergestreken. De keuze tussen nutteloos wakker liggen of nog een koud drankje te scoren is snel gemaakt. Ik rommel wat in mijn tas waar ik een trainingsbroek uit tevoorschijn tover. Het blauwe Philips shirt ligt nog op het eind van mijn bed. Mijn PSV pet doet mijn nachtelijk kapsel een plezier om als verstop plek te dienen. Bij de deur staan zijn teenslippers. Hoe onhandig ik die dingen ook vind, voor nu was het een snelle oplossing.

‘Ik neem je slippers even mee, ik ga nog even naar buiten’ roep ik hem toe. Zonder verder het antwoord af te wachten stiefel ik als een dief in de nacht door de gang van de hostel, naar de binnenplaats, op zoek naar bier en vertier.

Helemaal achterin zit een groepje supporters in het rood-wit. Als ik het groepje nader zie ik pas dat het supporters zijn van Atletico Madrid. De voorste man, in een driedelig pak, knikt vriendelijk in mijn richting en haalt verontschuldigend zijn schouders op. Ik knik vriendelijk terug en scan daarna de binnenplaats voor een rustigere plek.

Rechts van het plein zit een overdekte inham wat ooit een zijingang was. Er is precies plaats voor één tafeltje en twee stoelen. En één van die stoelen is bezet.

DE ONTMOETING

Ik denk dat hij de vijftig al dik gepasseerd is. Hij zit strak in het pak met een gestreepte PSV stropdas. Op de tafel ligt een sjaal van PSV naast twee lege whisky glazen en een puzzelboekje. Het derde glas staat aan zijn mond. Als het glas terug naar de tafel gaat wijst zijn andere arm naar de stoel tegenover hem.

‘Ga zitten kerel, d’r is altijd plek vúr goej volk’.

‘zit hier niemand dan?’ refererend naar de lege glazen.

‘Nee, ik ben hier alleen, we zitten hier met een gezelschap in een hotel verderop, maar ik kan dat gezuip en gelul van die zuigers niet meer verdragen.’

‘zuigers? ‘ probeer ik voorzichtig.

‘ja zuigers. Buitenlui die zich voordoen als mensen van de club maar er alleen maar rondlopen om hun zakken te vullen.’

Hij klapt zijn puzzelboekje dicht en begint met zijn pen te spelen.

‘Prestaties zijn mooi meegenomen. En er komen er steeds meer. Langzaam maken ze van Philips een soort gokpaleis.

Je had ze pas geleden moeten horen op de begrafenis van Mies, of het allemaal cultuur bewakers zijn.’

‘Mies? Wie is Mies?’ vraag ik verwonderd, geen idee hebbende waar dit gesprek naar toe gaat.

‘Mevrouw van Kemenade. De vrouw van Harrie. Een schat van een mens. Harrie en Mies waren meer PSV dan dat hele gezelschap daar bij elkaar.

HARRIE EN MIES

Harrie was ‘goej volk’, kwam uit Woensel en werkte vroeger samen met Mies in de bedrijfskantine bij Philips. Mieske kwam volgens mij uit Son. Toen zijn ze de sportkantine gaan doen op het trainingscomplex van PSV aan de Welschapsedijk, je weet wel, waar later golfbaan Welschap kwam.

Ze zijn toen als interieur mee verhuist naar de Herdgang. Harrie en Mies zorgde dat je niet langs je schoenen ging lopen als je bij Philips voetbalde of dacht dat je iets in de pap te brokkelen had. In zijn de kantine was iedereen gelijk. Iedereen krijgt koffie uit dezelfde kan, hetzelfde praatje en dezelfde aandacht. Nog geen zes maanden geleden bracht Mies nog elke thuiswedstrijd voor de stewards lunchmandjes. Of het hun kinderen waren. Zo diep zat PSV bij die mensen. Heel zijn gezin ademt PSV. Zijn zoon Paul ken je toch wel?’

Instemmend knik ik. De drank werkt blijkbaar als spraakwater. Hij is ondertussen heftig gaan zweten. Met één hand ontdoet hij zich van zijn stropdas en gooit hem op de tafel. Hij ontknoopt de bovenkant van zijn blouse om de warmte te laten ontsnappen.

‘Harrie en Mies’ mompelt hij en valt even stil. Hij laat de ijsklontjes even in zijn glas draaien als hij diep ademhaalt haalt.

‘Harrie overleed twee jaar geleden met een gebroken hart denk ik. Hij zag de club bijna failliet gaan onder Tiny Sanders. Toen hebben ze de heilige grond van de vereniging verkocht. Ook zijn Herdgang. Alles voor het geld. Maar als het straks opnieuw mis gaat worden we verkocht aan de een of andere Rus, Chinees of Arabier. Of dan kan Frits het weer komen oplossen.’

‘Frits? Frits is al meer dan 10 jaar dood.’ onderbreek ik.

‘Nee, niet meneer Frits. Ik bedoel die andere. De opknap Frits van Philips. De Eindhovense uitspraak ‘Effe iets Fritse’ Frits, is niet meneer Philips.

Doordat de fabriek verkocht was aan die witte boorden uit het noorden voelde we dat ook onze identiteit op het spel stond. Toen hebben ze voor zekerheid gekozen en hebben ze Frits naar voren geschoven. Want met Frits wilde je geen ruzie dachten we. Frits was een harde, en reisde over de wereld voor Philips. Ze zijn hem wel eens een tijdje kwijt geweest in Colombia of El Salvador dacht ik. Bleek een of andere guerrilla beweging hem te hebben ontvoerd. Die Frits.’

Hij wenkt de ober om zijn glas bijgevuld te krijgen.

‘Geen bier hier drinken’ mompelt hij me toe, ‘is altijd lauw. Vraag om iets met ijs. Of zal ik ook een Whisky voor je bestellen?’

Instemmend knikte ik toe. Ondertussen probeerde ik voor de geest te halen over welke Frits hij het in hemelsnaam had. Net als met Bryan Linssen kon ik Frits op dat moment niet thuis brengen.

Hij zag me denken.

‘Schuitema’ knikte hij me toe.

FRITS SCHUITEMA

Natuurlijk. Meneer Schuitema, Frits Schuitema.

‘Als je het over PSV in de jaren nul hebt, dan kom je vanzelf bij Frits Schuitema uit. Niet omdat hij op het veld stond, of met een das in een skybox zwaaide, nee, Frits zat daarboven. Letterlijk én figuurlijk.’

Frits Schuitema was nooit de man die in de schijnwerpers wilde staan, maar iedereen wist: hij trok aan touwtjes. Als voorzitter van de Raad van Commissarissen bij PSV hield hij toezicht op de club, maar dat woord ‘toezicht’ dekte de lading nauwelijks. Schuitema bemoeide zich echt met alles, en als hij ergens een mening over had, dan wist je het.

‘Ik ben geen type die op z’n handen gaat zitten als het fout dreigt te gaan,’ zei hij ooit. ‘Als ik vind dat iets anders moet, dan zeg ik dat. Daar ben ik voor.’

In 2002 haalde hij eigenhandig Guus Hiddink terug naar Eindhoven. Zo goed was Frits. Zuid-Korea had net de halve finale van het WK gehaald onder leiding van onze Guus, en half Europa stond voor Guus zijn deur. Maar Frits wist hem te overtuigen. Niet met geld, maar met visie. Hij pakte de telefoon, vloog als het moest zelf naar Azië, en regelde het.

‘Guus hoorde bij PSV. Hij heeft hem gezegd: wij zijn een club die op de lange termijn denkt. Jij ook. Dan moet je terugkomen.’

En Hiddink kwam.

Maar Frits was geen ‘gemakkelijke’. Hij lag toen iedere keer overhoop met Rob, Rob Westerhof, die ze algemeen directeur hadden gemaakt. Westerhof vond dat hij als directeur over alles mocht gaan, ook over het voetbal. Maar Frits dacht daar heel anders over. En dat liet hij dan ook weten.

‘Als je voetbal bestuurt alsof het een productielijn is bij Philips, dan gaat het mis,’ zei hij eens. ‘Voetbal is emotie, intuïtie, timing. En vooral: vakmensen hun werk laten doen.’

Hij was de machtigste man van PSV zonder de titel ‘directeur’ te dragen. Zijn invloed zat hem in zijn netwerk, zijn verleden bij Philips en vooral in zijn onwrikbare mening. Iedereen fluisterden zijn naam bij beleidskeuzes. Iedereen wist: als Schuitema belt, moet je luisteren.

Tegen het einde van zijn periode bij de club liep de spanning op. Hij werkte in 2007 Westerhof buiten en kort daarna legde Schuitema zelf ook zijn functie neer. Hij ging nog verder naar de achtergrond. Naar eigen zeggen ‘om ruimte te maken voor nieuwe gezichten’.

‘Soms moet je weten wanneer je moet stoppen. Dan geef je de bal door.’

Maar in de wandelgangen bleef zijn stem naklinken.

BRABANTSE NACHTEN ZIJN LANG

‘Kijk, Frits deed niks verkeerd. Frits liet mensen verkeerde dingen doen’

Schaterend slaat hij met zijn hand op tafel. Hij drukt de sigaret die nog niet half opgerookt is onhandig uit in de asbak, de vonken vliegen in het rond. Met mijn hand sla ik de as van mijn broek. Maar of er niet gebeurt is gaat hij verder.

‘Luister, toen was het niet voor het geld, toen was dat voor de club. En dat mocht geld kosten. En het mocht ruiken, maar het mocht niet stinken. Daarom deed hij niets zelf. Hij liet het iemand anders ‘fritse’.

‘Ik ben oe ff hummel kwijt’ verontschuldig ik me in het onvervalst Eindhovens. Dit blijkt wel de sleutel te zijn naar het hele verhaal. Hij staat een beetje op en trekt de stoel dichter naar de tafel.

‘luister goed menneke, maar ge meugt ‘t tege niemes zegge’

Ik voelde iets ongemakkelijkst aankomen. Hij viel even stil. Alsof de radartjes in zijn hoofd een beslissing aan het forceren waren. Even draaide hij met zijn ogen, schoof een bierviltje naar zich toe en begon er zenuwachtig op te krassen. En ik kreeg het steeds warmer.

DE KAMPIOENSWEDSTRIJD 2007

Dan gaat hij verder.

We kwamen met z’n vieren bij elkaar, want er moest snel iets gebeuren. Het was 2007 en de nachtmerrie werd werkelijkheid: net voor het einde van de competitie waren we de koppositie aan AZ kwijt.

Ajax was óók in punten gelijk gekomen. Zij stonden tweede en hadden een doelsaldo dat twee doelpunten beter was dan het onze.

We stonden derde. Dat was het probleem. We hanteerden al jaren een UEFA Champions League begroting en hadden ook al begroot voor het komende seizoen. Maar Nederland had maar twee Champions League tickets dat jaar: één direct, één via de voorronde. Derde worden zou de vereniging kreupel maken. Dat kon niet laten gebeuren. Hij riep ons bij elkaar.

Ik zie Harry nog binnenkomen, zijn hoofd schuddend. Hoe kon je dit nog weg geven riep hij.’

‘Harrie van Kemenade’ probeer ik aan te vullen

‘Nee joh, die zou je voor eeuwig uit Eindhoven hebben verbannen. Harry van Raaij. Hij was nog niet zo lang weg bij de club en zat nog in allerlei groepjes om een oogje in het zeil te houden. Een fijne mens zoals je weet, maar hij had de oplossing ook niet.

Toen heeft hij vissertje gebeld, malle pietje. Piet hing met iedere vinger in een netwerk maar ook Piet was meer een zuiger. Frits had daar nu geen moeite mee want Frits begreep dat Piet de sleutel kon zijn naar de oplossing.’

‘en jij’ onderbrak ik, ‘waarom was jij erbij?’

‘Voor het geld natuurlijk. Als er geld nodig was wisten ze me wel te vinden. En voor de media.

Ik was ook eventueel degene die zich opoffert voor de club als het fout loopt en iemand de schuld moet krijgen buiten de club. Als we Harrie van Kemenade en Mart van de Heuvel er buiten weten te houden kan het niet mis gaan. Als die er niets van weten dan geloofd niemand het meer. Want Harrie en Mart weten alles. Ik zou volledig de schuld op me nemen en zeggen dat ik het uit clubliefde gedaan zou hebben als er iets zou uitlekken.

En het was misschien ook wel een beetje mijn plan. Hee kom op, alles voor mijn club.’

Ik begon het verhaal steeds spannender te vinden maar durfde geen vragen te stellen om hem niet uit zijn boosheidsroes te halen. Het waren dus Harry van Raaij en Piet de Visser die samen met hem en Frits Schuitema bij elkaar kwamen. Een bond gezelschap.

WE GEVEN HET EEN NAAM

‘Ja, Alles voor de club’ ging hij verder. ‘Die dag zal ik nooit vergeten. Diezelfde avond nog werd “Operatie Waterkanon” uitgerold. Frits was van de codenamen en operaties. Piet kon er wel mee lachen.

Harry stond te popelen maar wist niet waar te beginnen, hij besloot de uitgangspunten eerst eens simpel vast te stellen.

Als een docent somde hij de uitgangspunten op.

-Punt één is dat het wenselijk is dat AZ de wedstrijd in Rotterdam tegen Excelsior verliest.

-Punt twee is dat Ajax in de uitwedstrijd tegen Willem II zo min mogelijk scoort, liefst verliest of gelijk speelt.

-Punt drie is dat PSV met zo’n groot mogelijke cijfers moet winnen van Vitesse maar minimaal met drie doelpunten meer dan Ajax in Tilburg.

In zijn goed bedoelde haast begon Harry bestuursleden op te noemen van de clubs die hij wel kon benaderen. We kunnen niets met die lieden. We moeten de spelers benaderen. Die spelen de wedstrijd. Ook de scheidsrechters zou een optie kunnen zijn maar Frits geloofde daar minder in.

Ik heb ze toen gezegd dat we de keepers moesten hebben. Dat is de meest eenvoudige manier. Of eventueel de spitsen en degene die ‘goed in de kleedkamer zijn’.

AAD DE MOS

Piet schudden alle belangrijke spelers zo uit zijn mouw. Er kwam een shortlist van een man of vijf, spelers en belanghebbenden, nee wacht, zes. Ook Aad de Mos kwam op de lijst. Oud trainer van PSV en toen de trainer van de tegenstander Vitesse. Harry stond erop dat hij Aad voorzichtig wilden aanspreken. Aad zou de makkelijkste zijn. De Hagenees woonde nog in Eindhoven in een huis van PSV.

Voor Aad stond er verder niks meer op het spel. Harry raaskalde maar door over alles wat hij ooit voor Aad gedaan had, en hoe hij hem ooit uit de handen van de harde kern had weten te houden. Aad en PSV was geen gelukkig huwelijk. Toen Harry eindelijk rustig werd mompelde hij schuddend met zijn hoofd nog iets van ‘garantie voor succes’, pakte een zakdoek uit zijn broekzak en depte zijn voorhoofd. Hij was duidelijk gespannen.

‘We doen niks met Aad’ vervolgde Frits droogjes. ‘Aad is te wispelturig en praat teveel.’

Na wat gemor heen en weer, werd besloten Aad pas aan te spreken als hij met Vitesse bij het Philips stadion aankwam. Harry zou door laten schemeren dat er voor Aad meer in zat als hij vandaag niet echt zijn best zou doen. Lachend zou hij ook voor het kampioensfeest uitgenodigd worden. Aad is altijd in voor gratis.

Meer viel er niet te doen aan die wedstrijd volgens Harry, maar Piet, die tot nu toe stilletjes had toe zitten luisteren, verbrak zijn stilte.

‘Lazovic’ sprak hij hardop. ‘Danko Lazovic’.

‘Denk je dat Lazovic opgesteld wordt tegen PSV?’ vroeg Frits nog, maar Piet was al aan het bellen.

Dan valt mijn tafelgenoot stil. Zijn verhaal stokt. Even ben ik bang dat zijn verhaal hier helemaal gaat stoppen.

‘Met Lazovic ?’ vroeg ik voorzichtig.

‘Nee met Vlado, die had Lazovic net binnen gebracht bij PSV.’

‘Oh Lemić’ vul ik hem aan. ‘Vlado Lemić’

‘Ja Vlado Lemić, Koning Zuiger’ moppert hij getergd.

VLADO LEMIC

‘Natuurlijk ken ik Vlado Lemić. Het is een gast uit Zagreb. Hij is een voormalig Servisch voetballer die zich ontwikkelde tot voetbalagent. Zijn connectie met PSV begon rond 1999, mede dankzij zijn voormalige coach bij Lierse SK, Eric Gerets’

‘Gerets was toen toch al hoofdcoach bij PSV?’

Instemmend bevestig ik zijn vraag.

‘Die relatie werd verder gefaciliteerd door Ranko Stojic, een andere Servische agentje, en leidde tot een reeks transfers naar PSV. Mateja Kežman weet je toch nog wel, in de zomer van 2000, van FK Partizan naar PSV. Kežman werd succesvol, en Lemić begon naast zijn schoenen te lopen. Hij kreeg veel te veel invloed binnen de club.

Iedere zuiger liep achter hem aan’ ging hij verder.

‘Naast Kežman waren er andere transfers, zoals die van Heurelio Gomes, Jefferson Farfán en Jonathan Reis, allemaal Lemić zijn netwerk. Zelfs zijn in Zuid-Amerika gevestigde broertje Zoran, moest van de taart mee snoepen. Pietje de Visser en Stan Valckx hielpen hem om een adviseursrol bij de club te krijgen. Zo ver zat hij erin. Maar het ging helemaal mis een jaar later in april 2008, toen Gomes in een interview met Voetbal International eiste dat onze Jan als directeur zou opstappen. De media suggereerden toen dat Gomes werd beïnvloed door Lemić, wat leidde tot berichten dat Lemić te veel macht had binnen PSV. Jantje probeerde deze invloed te verminderen, de pers dook erop en toen liep het spaak in de zomer van 2008. Pietje de Visser voelde de bui al hangen en stapte uit de samenwerking met PSV. Ja, het was een schandalige vertoning achteraf gezien.

FOOTBALL LEAKS-DOCUMENTEN

We hadden van Waterkanon verder niets op papier gezet. Gedane afspraken waren allemaal mondeling. Dus bij ieder relletje was je bang dat er iemand zou doorslaan.

Via de Football Leaks-documenten lekte uit dat er ook bredere beschuldigingen van financieel wangedrag en andere onregelmatigheden bij PSV speelde. Vier jaar geleden in 2012 werd Lemić onderzocht door FIFA in verband met een transfer, waarbij de toen PSV-sportdirecteur Frank Arnesen betrokken was en vermeende financiële misstanden werden benadrukt.

Hoewel het FIFA-onderzoek naar deze specifieke zaak werd gesloten, hadden ze wel door dat het niet helemaal fris was, die Lemić activiteiten bij PSV.

Lemić was dus de rode draad in operatie Waterkanon. Via Lemić kon je iedereen aanspreken en via zijn netwerk bleef het allemaal onder de pet. Hij heeft ze allemaal benaderd die op het lijstje stonden. Voor hem was het snel geld en vrienden maken.

Misschien was de club wel verkocht geweest als Jantje Reker niet was gekomen. Maar het wegsturen van Lemić leidde toen wel tot een periode van onrust binnen PSV, zowel op als buiten het veld. De invloed van Lemić binnen de club was wel aanzienlijk verminderd, maar toen kregen we een periode van sportieve en organisatorische uitdagingen. Maar Harry van Raaij had het volgens mij allemaal doorzien.

 

Vlado had zijn macht verkregen via Operatie Waterkanon, en we waren bang dat hij zou gaan lekken toen ze hem buiten zetten. Maar misschien had hij gewoon niks te zeggen.’

Ik was hem even kwijt. Hoe kwamen we bij Lemić? We waren bij Vitesse. Was dit alles?

OISTERWIJK

‘Dus Vitesse was geregeld?’

‘Ja Vitesse dachten we voor elkaar te hebben. Maar de wedstrijd vertoonde een stroef verloop door die keeper bij Vitesse. Tijdens de rust is hij in de spelerstunnel aangesproken door ‘iemand’ van PSV. ‘die keeper kan je woongenot nog wel eens gaan verpesten’ had hij tegen hem gezegd voordat hij peinzend de kleedkamer inliep. Aad koos eieren voor zijn geld en wisselde de keeper.’

‘Ja dat weet ik nog . Ik zat die dag op de tribune. Hij hitste de oost tribune op. Ik dacht dat ze hem daarvoor wisselde. Hoe dan ook een niet uit te leggen wissel want hij speelde een dijk van een wedstrijd.’ vulde ik hem aan.

‘Beter dan Lazovic, en ook beter dan Sneijder bij Ajax.’ knipoogde hij me toe.

‘Sneijder bij Ajax?’ herhaalde ik hardop. Die zag ik niet aankomen.

‘Sneijder was het mannetje bij Ajax. Maar Sneijder was veel te fanatiek. Perez is toen benaderd. Via hem wisten we dat Ajax zou overnachten in Oisterwijk de dag voor de wedstrijd. Het supplement wat die ochtend was toegevoegd aan het ontbijt heeft niet voor de extra energie gezorgd. Hoe dat precies gelopen is weet ik niet, alleen dat Perez daar de regie in had.’

‘Perez was een contract aangeboden bij PSV. Dat was niet zo moeilijk want hij was op het tweede plan geraakt bij Ajax. Altijd lekker voor op de bank hadden ze gezegd bij PSV. Die kreeg dus een aanbod. Daarna heeft hij Sneijder z’n kop gek gemaakt. Toen ze met zware benen door het ontbijt in de blessuretijd toch nog een vrije trap kregen in het strafschopgebied, wilde Sneijder hem nemen. Maar Perez ging achter de bal staan bij de indirecte vrij schop en sloeg Sneijder over. De bal ging in de muur. De rest is geschiedenis.

 Link: Sneijder zet twijfels bij ontknoping 2007.

Perez verdiende een mooi contract. Toen Jantje daar een jaar later lucht van kreeg joeg hij Perez terug naar Ajax.’

‘Verder hebben we wat psychologische oorlogsvoering toegepast. Net voordat Ajax het veld betrad in Tilburg klonk er al vier minuten de goal tune van PSV door het stadion. En via een sponsor werden de spelers van Willem II gemotiveerd om met zo min mogelijk te verliezen. Dit had Frits geregeld met wat contacten in Tilburg denk ik. Nou, die gingen wel lopen. Dat allemaal samen met de droge mond die het ontbijt opleverde bezorgde ze Ajax geen fijne wedstrijd, dat is zeker. Het bleek achteraf natuurlijk maar net voldoende te zijn.’

Schaterend slaat hij met zijn hand op tafel. De lege glazen dansen even mee op het ritme van zijn lach. Met een handgebaar wijzend op mijn pols probeer ik hem duidelijk te maken dat het al erg laat is.

‘Laat of niet, ik wil nog wat drinken. Ik ga het zelf wel even halen, kijk ik meteen even of ik nog een jongen ben.’

Met twee legen glazen loopt hij vals zingend richting het barretje.

‘helemaal niks, helemaal niks, helemaal niks meer in mijn gla-a-a-a-s’.

EEN SANITAIRE STOP

Als de deur achter hem dichtslaat op weg naar het toilet neemt de stilte het pleintje over. Iedereen is al vertrokken. De tafeltjes zien er opgeruimd uit. Helemaal achterin zie ik het raam van onze slaapkamer. Het kantelraam is open gezet. Het zal er wel warm zijn.

Dan beginnen de radartjes in mijn hoofd te draaien. Mijn hoofd begint met bonken. ‘Ik had nog zo gezegd pak geen lauw bier’ galmt het in mijn hoofd. Het hele verhaal voelt aan als een slechte droom maar op dat moment zwaait de deur al weer open en komt mijn nieuwe vriend met twee glazen whisky binnen om de nachtmerrie voort te zetten.

‘Voor mij geen drank meer vrind, anders geloof ik mezelf niet meer’. Een grote glimlach verschijnt op zijn gezicht.

‘Gelukkig, het zijn de laatste die we krijgen.’ grapt hij me toe.

Hij ziet er ontspannen uit, maar is nu duidelijk in aangeschoten toestand. Mijn nieuwsgierigheid overwint mijn angst om het verhaal te hervatten waar we gebleven waren voor de sanitaire stop.

‘Heeft er nooit iemand iets laten vallen over operatie Waterkanon’ probeer ik. ‘Ik heb er nooit iets over gehoord, buiten alle speculaties dan.’

Hij knijpt zijn ogen een beetje dicht als hij nijdig zijn antwoord snauwt. ‘Nee natuurlijk niet. Zuigers zijn heel voorzichtig met wat ze hebben. De hele kliek hangt nog steeds aan elkaar en schuiven elkaar voordeeltjes toe. Iedereen haalt er het maximale uit. En ze zijn nog lang niet klaar.’

‘ik vind ‘iedereen’ wel erg veel klinken. Ik dacht dat het alleen om de keeper van Excelsior ging, die Waterman. Daar komt toch ook de operatienaam vandaan?’

Weer laat hij een stilte vallen en voelt in zijn zakken op zoek naar sigaretten. De aansteker flitst enkele malen als hij probeert zijn sigaret aan te steken. Na een diepe inhalering blaas hij de rook van zijn menthol sigaret in kringetjes naar buiten. Het laatste ringetje prik hij stuk met zijn sigaret. Dan vervolgt hij zijn verhaal.

‘Waterman is er één natuurlijk. Maar het ging veel verder. Ondanks dat Frits niet wilde dat er bestuursleden werden benadert door Harry is dat in zijn enthousiasme wel gebeurt.

We konden geen geld gaan overmaken, dat zou bij ieder nader onderzoek direct boven water komen. Voor journalisten waren we minder bang. Mocht het plan lukken zal de aandacht niet naar PSV gaan met hun kampioenschap maar naar de ellende van hun vriendjes uit de randstad. Verkoopt beter. Ze zullen er zo ziek van zijn dat ze het zo snel mogelijk willen vergeten.’

‘Dus Harry van Raaij heeft toch iemand benaderd van het bestuur?’

‘Ja, Toontje Gerbrands en Marcel. Allebei’

‘Brandts bedoel je, Marcel Brandts?’

‘Ja Marcel. Die was technisch directeur bij AZ. En je kunt zeggen wat je wil maar ze deden het heel goed daar in Alkmaar. Dus zijn Lemić en Harry gaan praten. Lemić en Marcel kennen elkaar heel goed. Ik was niet bij de gesprekken, ik weet zelfs niet waar ze elkaar gesproken hebben. Vaak deden ze dat bij mij thuis of op de boot. Maar die week heb ik ze niet gezien. Mocht het fout gaan was er geen enkele link geweest met mij. Die vrijdagmiddag belde Frits Schuitema mij omdat hij vond dat we de club aan het verkopen waren en vroeg wat ik er van wist. Hij was het niet eens met de deal die Harry gemaakt had. Maar er was geen weg meer terug.

‘Was het zo’n slechte deal dan? Waarom was Frits er niet tevreden mee?’

Frits gaf aan dat de afspraken veel te lang door zouden lopen. Ze knoopten de club voor eeuwig vast aan die lui.

OPERATIE WATERKANON

‘De strekking was simpel van het verhaal van Harry. Hij had ze , zoals alleen Harry dat kan, verteld hoe geweldig onze club is, en in welke problemen we konden komen. Maar iedereen weet dat we er straks weer bovenop komen en dan willen we nog grotere stappen gaan maken. En we willen dat jullie daarbij horen. Wij zien een toekomst met Toon en Marcel.

Toon was terughoudend. Toon is een man van principes. Ik heb hier getekend en ik maak mijn klus hier af was zijn antwoord in eerste instantie. Maar hij was te trots om het af te wijzen. Hij had het allemaal wel begrepen. PSV mocht de Champions league niet missen ander ging de hele vereniging onderuit. Hij liet ons winnen en pakte twee jaar daarna alsnog de titel met AZ.

Harry wist het te draaien met zijn enthousiasme. Luister, had hij gezegd, PSV moet verder. We zijn nu enkele jaren los van Philips maar we gaan groter worden dan ooit. Daar heb ik jou bij nodig Toon. We gaan het eerst sportief op orde brengen met Jan Reker.

Als dat lukt mag Tiny Sanders het financiële plaatje in orde gaan maken. Er is niemand zo goed als Tiny. Maar die moet wel de ruimte hebben.

En dan kom jij Toon. Jij moet onze Algemeen directeur worden om het commercieel verhaal allemaal in goede banen te leiden.

Jij moet zorgen dat Philips op de borst kan blijven staan of beter. En dat kan jij. Daarna loop je in een prachtig pensioen.

En Marcel jij kan het technisch op de rit komen houden. We zoeken een vaste structuur. En wie weet, kun je daarna Toon overnemen als Algemeen directeur. Dan ga je meer kampioenfeesten vieren als dat je ooit bij AZ voor elkaar kunt krijgen en gewoon thuis in Brabant. Je weet dat we je selectie leeg kopen als het nodig is. Dan stopt het niet met Koevermans. En als wij het niet doen doet Ajax het wel.

Marcel was niet zo moeilijk te overtuigen. Die zag het wel zitten om bij het grote PSV te gaan werken als Technisch directeur. Toen Harry ze eindelijk helemaal enthousiast had deed hij zijn meesterzet.

‘kijk, we gaan zo snel mogelijk met de plannen beginnen. Ik zal jullie vanaf nu op de hoogte houden. Niet iedereen in de raad van Bestuur is hier al van op de hoogte. Maar de belangrijkste mensen binnen PSV zijn het er al mee eens. Mochten we zondag toch nog onverhoopt kampioen worden dan zal het allemaal wel in een stroomversnelling komen, anders spreken we elkaar over een jaar of tien nogmaals. Zolang zal het wel duren om uit deze financiële dip te komen.

Toon heeft Harry er toen nog op gewezen dat hij helemaal niet meer werkte bij PSV. Harry heeft dat weggelachen en hem de waarheid verteld. Er werken maar vier mensen bij PSV

Harrie van Kemenade, Harry van Raaij, Frits Schuitema en Mart van de Heuvel.

De knipoog was alles zeggend.

VOOR HET LEVEN

Hij zet het glas nogmaals aan zijn lippen maar nipte nu iets zuiniger aan zijn Whisky.

‘Die Lemić is niet dom en heeft op de terugweg met Harry afgesproken wat hij kon doen met Waterman. Hij kwam niet voor op een shortlist. Geen enkele scout had hem opgeschreven. Ook Lemić wist niets van Boy. Maar via een scout van Heerenveen zijn we toch in gesprek met hem gekomen, via zijn vader.

In Heerenveen vertelde ze ons dat zijn vader bepaalde waar hij speelde. Zijn zaakwaarnemer deed niet mee. Ze hebben die jongens toen samen gesproken. Zelfs Marcel Brandts was erbij. Die wilde het niet aan het toeval overlaten.

‘Jongens? Alleen Boy toch?’ onderbrak ik,

‘Nee, de Koef en Stijn Schaars waren er ook bij. Koevermans was ook het contact persoon richting Boy en Stijn. Die had al getekend bij PSV, en we verwachte dat van Gaal hem niet op zou stellen. Die Stijn was al een hele tijd niet fit en wilde nog graag eerst naar het buitenland. Je kent Harry, hij praatte met hem of het zijn zoon was en vertelde dat hij zelfs zijn pensioen kon halen bij PSV.

Een contract voor het leven, bood hij ze aan. Lemić zou zorgen voor de mooiste voetbalclubs in lekker warme landen voor Steijn en Boy, en als het niet meer lukt kom je gewoon terug naar PSV, desnoods als Stewart op de zaterdagavond. Harry had ervaring met dit soort contracten. Gerald Vanenburg, Vaantje, die heeft ook zo’n contract gehad.

DUIVENTIL

Boy was niet gelukkig. Die wilde eerst niet naar het buitenland. Die hoopte op een kans in Nederland. Toen is hij geloof ik naar Sparta gegaan.

‘Nee, den Haag’ verbeter ik hem.

‘Klopt, en later kwam hij in de buurt wonen. Ging hij voetballen bij Aachen. Toen is hij met Brandts gaan praten. Of die misschien geheugenverlies had. PSV had er een potje van gemaakt. In 2011 en 2012. Geen kampioen en al het geld er doorheen gedraaid. De hele club naar de klote geholpen. Je wil niet weten hoe het knalde toen.

En in 2013 moesten we kampioen worden. Ging Brandts Dick Advocaat halen. Hij was helemaal in paniek. En toen klopte Boy aan. Die had ook een duiventil contract en Lemić werd net onderzocht door de FIFA. Kreeg hij er dat gezeik ook nog bij. Boy wilde spelen.

‘Is dat waarom Advocaat Waterman opstelde? We hadden toen die Poolse keeper, Tyton’ vroeg ik.

‘Ja, Boy zat op de bank, maar beloofde als hij dit seizoen mocht spelen de club aan het eind van het seizoen te verlaten. Hij wilde gewoon graag één keer kampioen worden in Nederland.’

‘Dat is hij dat jaar ook niet geworden. Misschien wel door hem, net als AZ.’ grap ik hem toe.

Hij kon er niet mee lachen.

HET MASTERPLAN

‘Boy is een goei menneke’ ging hij verder.

‘Hij heeft altijd zijn best gedaan. Zich netjes gedragen. Dan ben je thuis bij PSV. Hij zal in de toekomst nog wel eens terug komen als jeugdtrainer of zoiets. Vergeet niet dat hij PSV dat jaar het kampioenschap geschonken heeft. En dat was niet ‘hendig’ voor hem’. Hij trekt een vies gezicht en vervolgt,

‘Niemand wil zo de competitie verliezen. Boy was heel dicht bij om hem te winnen maar hield zich aan de afspraak. Boy beloofde rood te pakken. Het was volgens hem niet zo moeilijk als keeper. Als ik iemand duw of sla is het wel klaar grapte hij. Maar ze hebben er op aangedrongen dat het wel een penalty moest zijn, en het liefst zo vroeg mogelijk in de wedstrijd. Bij een 3-0 voorsprong eraf gestuurd worden heeft geen zin.

‘Voel de wedstrijd aan, iedereen zal zenuwachtig zijn en kies je moment. Boy deed het perfect. Op precies het juiste tijdstip.

Snel 0-1 achter en met 10 man verder. Hij zal Koevermans brengen om het open te breken. Dan moet het klaar zijn. De club zal stijf staan van de spanning. Dat was het masterplan. Zonder dit was de rest waardeloos. En zelfs met het plan kan het nog niet genoeg zijn. Ze kwamen nog op 2-1.

Toon en Marcel hadden ook een overnachting geregeld, tegen de zin van Louis van Gaal in. Wat er precies allemaal die nacht ervoor gebeurd is weet ik niet precies, maar je hoort ze er wel eens over dat de voorbereiding niet optimaal was voor dat duel.

Niet toevallig, niets is toevallig.

DE PERS

In mijn hoofd speel ik de wedstrijden van die bewuste zondag in mijn hoofd af. Ondanks zijn feitelijke kennis blijft het een vaag verhaal. Zoiets overleefd nooit de werkelijkheid.

‘Was je niet bang dat de pers erachter zou komen?’ daag ik uit.

‘Dat heb ik je net verteld, de landelijke pers heeft geen aandacht voor PSV. Die gaan zoiets nooit zoeken.’

Hij klinkt nu een tikkeltje geïrriteerd.

‘en de lokale pers?’ probeer ik.

‘De lokale pers dat zijn we zelf. Dat is de pr afdeling. Die regelen hun eigen journalisten bij de kranten. Doen ze nu toch ook. Die Rik Elfrink van het Eindhovens Dagblad was hiervoor ongeveer zeven jaar actief als economieredacteur en werd later zelfs chef van die redactie. In die periode was hij kind aan huis bij Philips. Slim kereltje waarbij zijn juridische achtergrond hem hielp. Rik zal nog wel meerdere jaren uit de Philips ruif blijven eten.’

Met een plof land het lege glas op tafel. De asbak kan het naderende geweld niet ontwijken en stoot zo het laatste volle whisky glas over het randje. Precies in mijn schoot.

Als een veer spring ik uit mijn stoel, en vang het nu lege glas in een reflex op. De overgebleven ijsklontjes zoeken hun eigen weg.

‘Buurman wat doe je nu?’ grapt hij als hij opstaat.

‘sorry kerel, heel onhandig.’

Hoewel geschrokken kan ik wel lachen om de situatie. Daar sta ik dan, midden in de nacht in Madrid, of ik zojuist in mijn broek gepiest heb.

Naar mijn kruis wijzend zet hij zijn grote glimlach kracht bij ‘In je broek plassen is als verliefd zijn, iedereen ziet het aan je, maar alleen jij voelt de warmte. Een grap zo oud als de weg naar Den Bosch maar nog steeds leuk’ verontschuldigd hij zich een beetje.

HET AFSCHEID

‘Het valt allemaal wel mee, is morgenvroeg wel weer droog.’ stel ik hem gerust.

‘Wij zijn vandaag ook nog in Madrid. We gaan het Bernabéu stadion nog bezoeken.

De stropdas die de hele tijd op de rand van de tafel had gelegen is ook op de grond gevallen. Ik raap het op en leg het terug op tafel.

‘gooi maar weg, die heb ik genoeg. Deze stink naar drank’ zegt hij als hij de stropdas met zijn lege glas terug richting mij schuift. Ik wring de doordrenkte stropdas naast de tafel uit en rol hem op. De wasmachine weet hier straks wel raad mee. De rol verdwijnt in de steekzak van mijn trainingsbroek, het ritsje van de zak borgt het relikwie veilig op zijn plaats.

‘Ga je morgen ook al terug’ vraag ik nieuwsgierig.

‘Ja, we vliegen morgen naar Welschap. We vertrekken pas morgenavond. De dames willen nog shoppen in Madrid.’

Hij schuift zijn stoel langzaam naar achteren en staat op. Hij trekt zijn colbert recht en haalt zijn telefoon uit zijn zak.

‘er is duidelijk iemand ongerust’ zegt hij kalmpjes als hij het scherm naar mij toe draait. Het scherm is gevuld met diverse verontrustende tekstberichten die hij allemaal onbeantwoord heeft gelaten.

‘morgenvroeg krijg ik een weer kruisverhoor, waar heb je uitgehangen Buurman, waarom beantwoord je mijn berichtjes niet, was je alleen.’ klaagt hij.

‘daar heb ik geen last van’ lach ik hem toe. ‘mijn vriend slaapt al even, het valt mee dat we hem hier niet horen snurken’.

Ik sta op en kijk om me heen. We zijn de laatste, het is helemaal uitgestorven op het plein. De lampjes aan de zijkant van het plein zijn gedoofd. Het kaarsje dat op de tafel naast ons de hele avond gebrand heeft is tot in zijn standaard opgebrand. Het is nu doodstil. Madrid is geheel tot stilstand gekomen.

‘Jammer dat het vandaag zo moest eindigen, geen Europese wedstrijden meer dit seizoen. Volgend jaar een nieuwe kans”.

Hij steekt zijn hand uit om afscheid te nemen. Zijn stevige handdruk duurt maar even. ‘snel vergeten dit’ zegt hij, slaat me op mijn schouder en loopt zonder verder antwoord af te wachten naar de uitgang.

Wat moet ik snel vergeten denk ik nog, de wedstrijd of het gesprek.

Als hij bij de deur aankomt opent hij hem voorzichtig de deur en draait hij zich nog even om. Met een vriendelijk knikje en een knipoog verlaat hij de ruimte.

Als de deur achter hem dicht valt en ik alleen mezelf nog hoor ademen waggel ik langzaam terug naar de kamer. Ik kan het niet loslaten wat ik zojuist allemaal gehoord heb.

Op de kamer aangekomen zoek ik in het donker mijn bed. Het is stil, doodstil op de kamer. Zelfs het geronk van mijn reisgenoot is gestopt. Mijn trainingsbroek doe ik in de plastic zak die in mijn tas zit voor de vuile was. Mijn trui drapeer over de stoel achter het bed. Ik laat het dekbed voor wat het is en met mijn gedachtes bij het gesprek zak ik langzaam weg in een diepe slaap.