De scheids is een nul

Het blijft altijd een genot het spel tussen de supporter en de scheidsrechter in een stadion mee te maken. Na 40 jaar live voetbal kijken weet je wanneer de scheids ernaast zat. Bij ieder fluitsignaal voor een overtreding van je cluppie stijgt het volume van de supporters even. Er zijn altijd wel een paar roeptoeters die het anders zagen, of waarvan de rood-witte bril aan de binnenkant een beetje wazig wordt tijdens de wedstrijd.

Het volume bepaalt de waarheid

Maar het meest duidelijk is het bij een inworp. Ook hier werkt soms de rood-witte bril niet erg mee met de waarheid. Maar een fout van de grensrechter wordt luidkeels afgestraft door opspringende supporters achter hem, die het duidelijk anders dachten te zien. Dan komt zelfs even die altijd stille gast, die de helft van de tijd op zijn telefoon zit, luidkeels in actie. Het volume van de supporters bepaalt de waarheid. Want een grote groep ziet het meestal ook beter dan die twee eenzame ogen langs de zijlijn.

Thuisfluiter en Kuip-effect

Een ervaren scheidsrechter voelt dit ook. Het wordt een soort correctietabel in zijn hoofd. Hij gaat van het bovenstaande principe uit dat een opspringend publiek het waarschijnlijk beter heeft gezien. Alleen die grens klopt niet altijd. Want als de gehele tribune fanatiek is, wordt het grensniveau van de scheidsrechter snel gehaald en zal hij sneller in het voordeel van de thuisploeg fluiten.
Dat noemen we een thuisfluiter.

Als het publiek dan ook nog eens volledig doorgesnoven is en op alles reageert, kan de scheids wel eens de weg kwijtraken.
Dat noemen we het Kuip-effect.

In het veld is het niet anders. Een absolute fout van de scheids wordt afgestraft met een striemend fluitconcert. Een scheids is ook maar een mens en voelt dat. Hoe de scheids ermee omgaat, bepaalt wat we van de scheidsrechter vinden.

Hi ha hondelul

Het spel tussen de supporter en de scheidsrechter hoeft niet verder op te lopen dan ‘hi ha hondelul’, het sinds 1969 door Feyenoorder Piet Romeijn geïntroduceerde scheldwoord voor de scheids. Nadat hij daar 350 gulden boete voor kreeg van de KNVB, gebruikten de supporters het ‘Hi ha hondelul’ bij iedere scheidsrechterlijke dwaling. Helaas worden de laatste jaren alle ziektes van de derde verdieping van het ziekenhuis erbij gehaald om hem en zijn moeder te benoemen in het stadion.

De herhaling

In het stadion. Ja, maar daar heb je geen herhaling. Het wordt erger als je thuis de beelden terugkijkt. Dan zie je precies waar het goed of fout ging. Dat jij ernaast zat, of je buurman.

Maar als er dan nog discussie is, dan ligt het ergens anders aan. De spelregels. Als je alle berichten op X analyseert, moet je vaststellen dat alle grote clubs ieder jaar kampioen zouden worden als er betere scheidsrechters waren. Maar negen van de tien keer zitten ze ernaast, of kennen ze de spelregels niet. Vooral dat laatste.

Betweter of roeptoeter?

En natuurlijk is het altijd die ander die de regels niet kent. En daarom hebben we hier een test of jij de regels wel kent.
Ben jij die betweter of ben jij die roeptoeter?

De test bevat 300 vragen. Je krijgt er 10 willekeurig. Ze komen ook uit willekeurige categorieën. Categorieën die de scheids ook allemaal moet kennen als hij op het veld staat. De vragen zijn gewogen: voor lange vragen krijg je meer tijd om te lezen. Maar vergeet niet, het publiek wacht op je fluitsignaal.

Voor elk goed antwoord krijg je 10 punten, en tot 10 punten extra als je snel bent. Zit je ernaast, dan krijg je zelf een gele kaart, en bij de tweede fout rood. Eén keer per wedstrijd mag je de VAR erbij halen: dan vallen er twee foute antwoorden af, maar krijg je geen snelheidsbonus. Na tien situaties staat de uitslag op het bord: jij tegen de scheids. Dan volgt het oordeel. Ben je een terechte betweter, of moet de megafoon in de kast? En tot slot een moment van bezinning: jij had rustig de tijd en vier keuzes, de scheids ziet het één keer en moet binnen een paar tellen beslissen.

Daaronder staat je rapport per onderwerp. Daar zie je waar je gerust mag roepen en waar je beter even je mond kunt houden. En alle situaties van de wedstrijd komen nog een keer langs, met jouw keuze, het goede antwoord en het nummer van de KNVB-vraag. De quiz onthoudt welke vragen je al gehad hebt. De volgende wedstrijd krijg je dus eerst situaties die je nog niet kent, en je rapport groeit mee.

Het mooiste spel

Wat de uitkomst ook is, je rol als supporter is anders in het stadion dan thuis of hier in het buurthuis. Een beetje de scheids beïnvloeden kan geen kwaad, en is misschien ook wel onze taak, maar vergeet niet dat het wel allemaal om een spel draait. Het mooiste spel in de wereld. En het wordt nog triester als je zaterdagmorgen langs de zijlijn die vrijwilliger met dat fluitje de huid volscheldt, omdat hij ook de 300 vragen niet foutloos kon maken… als hobby.