De Frits-Pet

06/02/2026

In het boek ‘Die nacht in Madrid’ wordt in Hoofdstuk 10 gesproken over de hoeden en petten cultuur in Eindhoven.

Omdat in het boek er maar één alinea aan geweid is zal ik er hier iets verder op in gaan.

Nog voordat Philips naar Eindhoven kwam, was Eindhoven een stad van rookwaar en textiel. Maar de stoffenmarkt, waar Eindhoven eeuwen lang om beroemd was, en zijn stadrechten aan ontleende, bracht ook de hoeden fabrieken naar Eindhoven. Het begon allemaal al rond 1500, toen ze er vilten hoeden maakten, maar het werd pas echt serieus aan het begin van de 19e eeuw. Rond 1800 waren er al 15 hoedenmakerijen, en in 1816 telde Eindhoven 20 fabrieken die werk boden aan zo’n 175 mensen, hele families die hoeden van hazenvellen en zijde in elkaar zetten.

In 1814 kwamen er van de 31.000 hoeden die in heel Brabant werden gemaakt, maar liefst 22.000 uit Eindhoven. Het was een bloeiende tijd, met export ver buiten de regio. Eindhoven stond bekend als hoedenhoofdstad van Brabant.

Maar ja, niets blijft eeuwig. Door concurrentie uit Frankrijk en België, en omdat petten en mutsen populairder werden, nam het af. In 1888 waren er nog maar drie fabrieken over met 42 werknemers.

Het Philips stadion ligt aan de Frederiklaan, vernoemd naar de vader van de Gerard en Anton Philips. Vader Frederick was een tabakshandelaar uit Zaltbommel en kocht veel van zijn sigaren in bij de fabrieken in Eindhoven. Hij hielp zijn twee zoons bij de eerste aanschaf van een oud leegstaand fabriekje op de Emmasingel.

Op de Emmasingel 3 tot 5 was hoeden fabrikant H. Thijs & Zoon gevestigd en daarnaast op nummer 7 Hoedenfabriek Spoorenberg.
Sporenberg is daarna verhuist naar verschillende locaties waaronder de Stratumsedijk.

De hoeden van Spoorenberg werden wereldwijd geroemd om hun glans en afwerking, gemaakt van de zeldzame stof zijdepluche.

De laatste president in Amerika die tijdens zijn inauguratie een hoge hoed droeg was John F. Kennedy. Een hoed uit Eindhoven. En hij was niet de enige, ook andere hoogwaardigheidsbekleders tijdens de ceremonie droegen hoeden van dit Eindhovense merk.

Op oude foto’s uit Eindhoven dragen de mannen altijd een hoofddeksel. Op de bovenstaande foto zie je PSV in 1921. Om je een beter idee te geven hoe het eruit gezien moet hebben in 1921 is de foto hieronder verbeterd en in kleur afgebeeld.

Aan de linkerkant zijn enkele supporters te zien met een platte pet. Het is de news-paper pet. Een pet voor iedereen die buiten werkt. Het werkvolk. Frits Philips droeg ook zo’n pet, terwijl zijn vader en oom zich nog lieten zien met de hoge hoed.

In het Philips Museum ligt Frits zijn pet op zijn oude PSV stoel, met zijn verrekijkertje. Frits was de ultieme supporter van PSV en nog steeds het boegbeeld van de supporters. Fritsje Philips.

En daarom schrijf ik in ‘Die nacht in Madrid’ dat de BASEBAL-pet geen voetbal-supporters pet hoort te zijn. Zeker niet in Eindhoven. Ik denk de Frits-pet doet wat hij moet doen. De Frits-pet heeft ook een klep, die je bij teveel zon naar beneden kan trekken. Verder beschermt de Frits-pet wel tegen de kou, want kom op mannen, die kale koppen kunnen in de winter wel wat warmte gebruiken.

Verder is de pet vrij eenvoudig te produceren en geweldig goed te modificeren. In het boek heb je al wat prototypes kunnen zien.

Bij deze petjes is de flap in de kleuren van de vlag van de speler. De klep is Philips blauw. De zijkant is rood/wit en heeft de twee sterren voor twintig kampioenschappen. Hier nog van voorbeelden van speler uit 25/26. De nummer 10 met de Oostenrijkse vlag, og gewoon het PSV shirt.

Die nummer 10 kan natuurlijk ook de kleuren van PSV zijn. Daar kun je natuurlijk ook het PSV logo op kwijt. Of alleen de nummers wisselen.

Natuurlijk kan de pet ook voorzien worden van het vak en stoelnummer, of met namen en logo’s. En je kunt zomer en winterpetten maken. Van stof of van leer.
En dan hebben we het nog niet over de voering gehad, of belettering.